Overheidscampagnes. Jaarlijks gaan er miljoenen in om en communicatieadviesbureaus verdienen er dikke en dik belegde boterhammen aan. Soms zijn ze bedoeld om de bevolking te informeren over de één of andere maatregel of over nieuwe wetgeving. Denk aan de spotjes rondom de nieuwe zorgwetgeving of de niet aflatende neiging van de Belastingdienst om ons op het hart te drukken dat ze het iedere keer weer gemakkelijker kunnen maken. Vaker hebben de campagnes echter de intentie de houding of het gedrag van de burger ten aanzien van het één of ander te veranderen, uiteraard in een richting die de overheid wenselijk acht.

Het blijft een fascinerend wezen: de westerse mens. Het ene moment kijkt hij hoofdschuddend naar zijn soortgenoten aan de andere kant van de wereld die noodgedwongen - op de vlucht voor honger, natuurgeweld of gecultiveerd geweld - in primitieve kampementen bivakkeren. Wonen in tenten; dat is de ultieme armoede. Op het andere moment staat hij met de hele familie - vol bepakt en zwaar beladen - klaar om een lange reis naar zuidelijk Frankrijk te aanvaarden om daar twee, drie, soms vier weken in de meest primitieve omstandigheden op een grasveldje onder een stuk doek op palen te gaan wonen. Kamperen noemen we dat en wij Hollanders doen het massaal.

Wij zijn in oorlog en de vijand is onder ons. Als ik de zin langzaam en zachtjes voor me uit prevel wordt hij gruwelijker naarmate ik hem vaker herhaal. Zoals sommige woorden iets grappigs en betekenisloos krijgen als je ze een paar keer achter elkaar zegt en zoals de waarheid geschapen kan worden door hem louter te benoemen, zo lijkt de oorlog van nu onwezenlijker naarmate je er vaker over praat. Het is een oorlog die we niet hebben gewild, maar waarover bijna iedereen wel ergens een knagend gevoel heeft dat we er op mondiaal niveau indirect zelf mede verantwoordelijk voor zijn.

Er zijn nogal wat gevoelens die om stukjes van mijn aandacht strijden als het gaat om de zaak in de moord op Theo van Gogh. Natuurlijk zie je in de eerste plaats die kleine jongen voor je, die het de rest van zijn leven zonder de onvoorwaardelijke liefde van zijn vader moet stellen. Je ziet de ouders voor je, wier zoon op een onvoorstelbaar gruwelijke wijze van het leven is beroofd. Het verlies van een kind staat onbetwist op de eerste plaats in de rangorde van stressfactoren die psychologen hanteren. Je kind op déze manier verliezen voegt daar waarschijnlijk nog een kwadraat of tien aan toe.

Ja, waar is Geert Wilders eigenlijk? Sinds de wat Calvinistisch aandoende Limburger de VVD-fractie verliet wegens zijn principiële standpunt inzake de toetreding van Turkije tot de Europese Unie, is hij niet van de beeldbuis te slaan. Zijn 'finest hour' beleefde hij onlangs nog, tijdens de succesvolle nee-campagne tegen de Europese grondwet. Triomf dus voor het opvallende kamerlid met de blondgrijze manen. Maar veel profijt lijkt Wilders er niet van te hebben gehad. De media weten hem niet meer te vinden en blijkbaar weet hij de media niet meer te vinden. Ook in de peilingen is het niet meer wat het geweest is. Laat het duidelijk zijn; er zijn weinig politici die qua opvattingen zo ver van mij af staan als het voormalige VVD-kamerlid. Maar toch mis ik hem. Ik zal uitleggen waarom.

Was dat even schrikken voor milieumanagend en -minnend Nederland; de publicatie van de milieuduurzaamheidsindex over 2005. Dat we sinds het begin van deze eeuw niet meer zo hard lopen om op milieuvlak internationaal het beste jongetje uit de klas te zijn wisten we allemaal wel, maar dat we in een internationale vergelijking op de 40e plaats zouden eindigen, dat had toch niemand durven dromen.

De grootste winst van het voor het 'ja-kamp' zo onfortuinlijk verlopen referendum, zo begrijp ik uit de eerste reacties na het massaal afwijzen van de Europese grondwet door de Nederlandse bevolking, is het feit dat het continent de afgelopen maanden, maar vooral de afgelopen weken, écht is gaan leven onder de bevolking. Onze premier zegt in een eerste reactie zelfs blij te zijn met de "betrokken discussies die overal zijn losgekomen over Europa". Grootmoedig zijn ook de kamerleden uit het ja-kamp die hun tegenstanders feliciteren met het behaalde resultaat, waarbij zij aantekenen dat de tegenstanders hun argumenten blijkbaar beter voor het voetlicht hebben weten te brengen dan de voorstanders.

In mijn brievenbus vond ik de afgelopen week twee piepkleine boekjes op broekzakformaat. Ze waren bijna verdronken tussen het reclamegeweld van de Mediamarkt, de Gamma en de Marskramer (buurtkinderen hebben weer eens alle ja/nee-stickers van de bussen gesloopt), maar mijn scherp oog had snel in de gaten dat het hier om een heel ander soort reclame gaat dan die welke normaliter 's Neerlands brievenbussen vult. Ditmaal namelijk geen overdaad aan flitsende foto's van verleidelijke producten die ieder normaal mens met zwak vlees als vanzelf in de hebberigste consument omtovert. Ditmaal geen aanbiedingen in chocoladeletters die zelfs de tevreden burger die dacht niets nodig te hebben op stel en sprong naar de winkel doet spoeden om die MP3-speler, die bladerenblower of die pannenset met antiaanbaklaag aan te schaffen. De boekjes bevatten téksten, alleen maar teksten. Ook reclame natuurlijk, maar dan wel reclame die uit is op de inhoud van de ziel, in plaats van die van de portemonnee.

Ze hebben geen werk, ze hangen doelloos rond en vaak maken ze ook nog insinuerende opmerkingen naar het winkelend publiek. Intimiderend worden ze nog net niet genoemd, maar er zijn al wel winkeliers die hebben geklaagd over hun gedrag; over het feit dat ze de klanten in de gaten houden en op den duur precies weten hoe vaak iemand al in een bepaalde winkel is geweest. "Alweer pizza?", roepen ze dan, of "Ben je hier nou alweer?"

De afgelopen maanden is er in de kolommen van gerespecteerde kranten stevig gediscussieerd over wat de 'canon' van de Nederlandse geschiedenis is gaan heten. De Nederlanders - zo begrijp ik uit de verschillende verhalen - zijn stevig in de war als het gaat om de eigen identiteit en het eigen zelfbeeld. En hoe groter de verwarring, hoe groter het verlangen de wortels van die identiteit bloot te leggen, om de boom die eruit is voortgekomen in volle omvang te kunnen begrijpen.

De grootste verdienste van de entree van Pim Fortuyn in de Nederlandse politiek is wat mij betreft het gegeven dat hij het politieke landschap - vastgeroest door een tijdens decennia opgebouwd systeem van verzuiling en pacificatie - stevig met de mattenklopper heeft bewerkt. Zelfs zijn grootste vijanden kunnen niet ontkennen dat deze onconventionele, ik zou bijna zeggen on-Hollandse man de ramen van het politieke huis eens flink tegen elkaar open heeft gezet, waardoor vooral de vertegenwoordigers van sociaal-democratische snit het onder de jaspanden stevig voelden tochten.