Ze hadden de trap van de twaalfde naar de veertiende verdieping genomen en toen de trap die naar het dak leidde. Het dak was omsloten door een brede bakstenen muur die tot borsthoogte reikte. Monty en het meisje genoten van het uitzicht, terwijl ze om beurten een slokje namen en een jointje rookten.
Opeens klom het meisje op de muur en liep er een stukje overheen. "Durf jij dat?" vroeg ze uitdagend.
Nee, wilde Monty zeggen, maar toen zei hij: "Als jij eraf gaat eerst."

Ik had eens een kat. Een Heilige Birmaan. Hij had blauwe ogen en een witte vacht. Zwarte snuit en zwarte voetjes, mooi afgemaakt met een dikke staart. Wanneer hij sliep maakte hij zacht knorrende geluidjes. De kater sliep veel, en wanneer hij wakker was, wilde hij de tuin in om vanuit tactische positie de vogels te bestuderen. Dan zat hij doodstil, verroerde zich niet. Hij kon het uren volhouden, maar hij greept niet in.

Het ene geldbriefje na het andere wisselde ik. Ik voelde mijn voorhoofd gloeien. Hartslag 180. Ik verdubbelde mijn winst en verloor door overmoed. Pinnen dus. Geld en Spelen. Weer pinnen. Geld en Spelen. Ik won, ik verloor, won, verloor, verloor... Het geld raakte steeds op. Als het plastic potje leeg was, rende ik zowat naar de kas. Als een crackroker naar de dealer. Nog een keer, nog een keer! Mijn metgezellen stonden ineens om mij heen en ik legde hun uit hoe er gespeeld moest worden. De één won na mijn aanwijzingen en raadgeving 300 euro, een ander won met een inzet van maar 5 euro 640 euro. Allemaal dankzij mij, de expert van de gokkast. "Is wel dankzij mij, hè?" riep ik ademloos.

Oude tijd vergaat en nieuwe tijd wordt beter dan oude. De lichten van de stad schijnen helderder dan tevoren, het regent niet zo vaak meer en het water van de rivieren is niet langer diepgrijs. Ik vlieg door de jaren. Vanuit de auto zie ik soms de lipstickzwerver tegen een gevel staan. Of ik zie hem lopen met een deken onder de arm. Zie hoe oud geworden junks hem wegjagen uit een parkje...

Er is maar weinig om je nog druk over te maken, denk ik wel als ik de krant lees of tv kijk. In elk geval maak ik me nog amper druk, heb ik zo het idee als ik erover nadenk. Wat boeit het nou allemaal? Zaakjes als verkiezingen, homohuwelijk in Zuid-Afrika, Irak, Israël en de Palestino's (zucht), en zo verder aan problematiek en commotie?

Mens vraagt: "Wat willen jullie van mij?" Haat antwoordt: "Denk aan al de onschuldigen, denk aan je armoe. Kijk wat de Anderen hebben en wat jou ontbeert. Zie hoe de Anderen met de borst vooruit lopen en zie hoe jij in het stof bijt. Verdiep je daar maar eens in." Mens verdiept zich en begint te knarsetanden. Roept: "Nu je het zegt, godverdomme, ik zal ze krijgen!" Haat en Wraak roepen in koor: "En denk erom, alleen wij drieën zijn Rein en Goed. De Anderen zijn Vuig en Slecht." Maar dat heeft Mens inmiddels al wel geleerd.

"Ik vind het zó gek dat ik besta", zei de ene jongen tegen de andere. Ze zaten in de huiskamer op de vloer en keken naar een tekenfilm op Jetix. "Ja," zei de andere jongen, "en dat je je kan bewegen."
"Dat ík besta, dat is toch raar?" vervolgde de ene jongen. "Dat ík besta! Ik had ook niet kunnen bestaan..."
"Als we niet hadden bestaan, dan was er ook geen wereld geweest", zei de andere jongen.

Terwijl ik dit buiten de bus overdacht bij nog-snel-even-een-sigaretje, kwam er een groep opgeschoten jongens aan. Allemaal in hetzelfde blauw, rugzakken bij zich. Geen meisjes erbij. Scouts. Amerikanen waren het, middle-class. Allemaal gezonde jongens, dat kon je zo zien, en met een goed verstand, dat kon je ook zo zien. Behalve geen meisjes, was er niet één kleurling bij. Niet dat ik dat erg vind. Waarom moeten er overal maar meisjes en kleurlingen bij?... Maar ik vond het opvallend, vooral dat van die weggebleven kleurlingen. En ik dacht: dat verhaal over die Amerikaanse melting pot, van vroeger op school, dat bijna utopische verhaal, dat klopte toen waarschijnlijk nog minder dan nu. Want nu zijn we veel moderner. Hoewel...veel is schijn, dacht ik. Tegenwoordig is er meer schijn, verblindende...

Zo was ik in weemoedig gepeins verzonken, toen abrupt de glazen tussendeur openvloog en een lange conducteur met een joviaal gezicht en een man met grijs haar, dat gebonden was in een staart, binnenkwamen. De conducteur sprak luidruchtig met Arnhems accent. De andere man sprak bekakt, hetgeen als een verrassing kwam bij zijn sjofele uiterlijk. Vaag deed hij me aan iemand denken. De conducteur wees de andere man een plaats in de andere stoelenrij en ging tegenover hem zitten. Zij zaten nu schuin tegenover mij. Uit hun daaropvolgende gesprek begreep ik, dat de conducteur de paardenstaartman in de 2e klasse had herkend en ten overstaan van de reizigers had gedaan of de man een zwartrijder was. De conducteur had hem aan zijn kraag weggevoerd. De conducteur lachte smakelijk na om zijn grap. De andere man, die met zijn gezicht naar naar mij toe zat, leek er nog tamelijk beduusd van.

Ik was onlangs in Zwitserland. In de één-dag-later-Telegraaf stond dat in Nederland een hittegolf was met alle gevaren van dien als dodelijk zwemwater en levensgevaarlijk wandelweer. In Zwitserland ook, geloof ik, een hittegolf, maar daar hoorde je ter plaatse niets over, of het moet de winkelierster zijn die al wuivend met de krant zei dat het warm was.

De agent gaf me mijn jas terug - zonder die doorzocht te hebben - óm het detectiepoortje heen en toen werd ik er niet geruster op.
Het vliegtuig bood plaats aan zo'n zeventig passagiers en twee van hen trokken mijn speciale aandacht. Een bleke jongeman met ongewassen halflang sluik haar (duidelijk een lid van de IRA) en een hele donkere neger (daar weet je het maar nooit mee). Voor de argeloze passagier leek het alsof die twee niets met elkaar te maken hadden, ze zaten ook een aardig eindje uit elkaar, maar ik had wel door dat het geen zuivere koffie was.

De kinderen, pubers, een jongen en een meisje, groeten nooit. Het meisje schreeuwt aanstellerig als ze haar zin niet krijgt. De jongen heb ik al enige malen betrapt op geniepige gluiperigheid. De jongen lijkt op zijn vader, sprekend, zij dragen zelfs dezelfde jas, hoewel niet in dezelfde maat. Het meisje lijkt op de moeder met haar dunne halflange haar en, wanneer op straat, de blik net zo naar beneden gericht...

Maar terug naar die avond achter in de tuin, waar ik zat te studeren – ik was juist aanbeland bij de Middeleeuwse filosofen. En had daarbij de Sisters of Mercy aanstaan. Opperste concentratie. De muziek steeds ietsjes harder om de woedender wordende taal en de daarmee gepaard gaande dreiging tot lijfelijk geweld niet te zeer te hoeven bespeuren...en, als gezegd, om te pesten. Om die kelerelijer van een vent over de rooie te jassen!

Enschede. Ik ken de stad een beetje. Jaren geleden moest ik er gedurende langere tijd een paar dagen per week zijn. Een middelgrote provinciestad als er dertien in een dozijn gaan, met een gemoedelijke bevolking die een enigszins argwanende houding aan de dag legt jegens met name Randstedelijke import. Later volgde ik met een grijns op mijn gezicht de ontwikkelingen rond Twentestad. Komaan, Hengelo en Borne, verenigt u zich met ons; samen worden we één van de grootste steden van Nederland. Want het wilde maar niet vlotten om Enschede kerngezond te maken na de ineenstorting van de textielindustrie. Burgemeester en Wethouders zaten veelvuldig met de handen in het haar. Soms riepen ze: Twentestad wordt dé schakel tussen de Randstad en de Grote Republiek der Duitsers. Maar in Hengelo wilden ze er niet aan. Toch petje af voor zulk een ambitie, want zonder komt men nergens.

Hirsi Ali is dood, de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie is het land uitgejaagd, In Suriname bestrijden bosnegers een buiten haar oevers getreden rivier met veel bier drinken, in Santiago del Estero is de elektriciteit in flat 4 afgesloten... Flarden vang ik op.

Want ik verkeer elders. Ik ben koning Adalgar in zonnestelsel 271 in de 1e melkweg en mijn macht breidt zich uit naar andere melkwegen en zonnestelsels. Ik roof en ik plunder en bouw mijnen en fabrieken in plaats van paleizen, ik koop wapens om mij te verdedigen en raketten en gevechtsschepen om te kunnen vernietigen.

Onlangs was op tv een Amerikaanse-politiewerk-uitzending. Of dat eigenlijk wel geschikt was voor de zoon? "Jawel hoor," zei de zoon, "ik vind dat juist heel leuk om te zien. Want ik wil later bij de politie en dan weet ik nu al hoe het moet."

Te zien was hoe een tegenstribbelende man werd aangehouden en hoe, om hem in bedwang te houden, hij geboeid werd opgevouwen en als postpakket op de achterbank van de politiewagen werd gedeponeerd.

De zoon vertelde (...)

We zaten in een Ierse pub in Soho, Tobey Barra en ik. Ik was mijn broer kwijtgeraakt, ergens onderweg in de stad. Bij het oversteken. Ik keek steeds eerst naar links, maar dat rotverkeer rijdt er aan de verkeerde kant van de weg. Na de zoveelste botten-en-bloed-sparende sprong terug op de stoep verloor ik mijn broer uit het oog.
Geen telefoon op zak en geen adres. Die Ierse pub, schoot me te binnen, dat was de enige plek waar mijn broer en ik meer dan eenmaal waren geweest. En ik had dorst. Zo ontmoette ik Tobey Barra.

Ik zag vandaag een foto in de krant...

Bij een artikel, met als kop 'We zijn hier gedumpt, maar ik vecht me terug', staarde Esmée me aan. Esmée is een Antilliaanse van 53 en zit op de drijvende 24-uursopvang voor drugsverslaafden. Op drugsboot De Boei aan de Rijnkade in Arnhem.
Haar blik is veranderd. Ze kijkt weliswaar nog steeds alsof ze er het hare van denkt en wel beter weet, maar de vrolijkheid die ze eens uitstraalde is verdwenen. Ze kijkt me nu vooral droevig aan, gelaten, wijs...en oud.

"20 jaar van kamer naar kamer, van baantje naar baantje, van fles naar fles..."
"Van vrouw naar vrouw?..."
"Nee. Ja, soms. Maar geen ware liefde, soms een hoer. De vrouwen die míj vinden zijn zonder uitzondering gek of verknipt en wat ík gevonden denk te hebben, wijst mij af."
"Waar komt dat door?" vroeg ik.

Een bode met een toorts leidt me naar de Zaal der Gerechtigheid, waar Islam de Goede op zijn troon zetelt. Christus van Nazareth is de aanklager. Na de plichtplegingen neemt Christus het woord. Hij zegt: "Er zijn acht cirkels. Ik zal ze U noemen. De eerste is het Voorgeborchte, voor de deugdzame ongedoopte zielen. Zij worden niet gestraft, zij rusten. Bent U een deugdzame ongedoopte ziel?"
"Ja dat ben ik voor mij", antwoord ik.

"Ik wil niet!" zei de man. Hij vloekte. De weduwe prevelde een gebed. Ik schoof weer aan en dacht: hij moet en hij weet het en hij weet waarom, maar hij zou willen dat het een nachtmerrie is waaruit hij zal ontwaken.
"U heeft nog niet gediend, het staat in de brief van de kazerne", zei ik.
"En u?" vroeg de man weer.
Ik knikte. "Ik wel."
"Wie waren uw offers?"

Op een middag kwam ik thuis van mijn werk en een oude vriend zat aan tafel met mijn vriendin te praten. Het was Max (de Schipper). Ik had al jaren niets meer van hem gehoord. Hij had zojuist in Duitsland een straf wegens een bankoverval uitgezeten. Een bankoverval in zijn eentje gepleegd, waarbij hij deed alsof hij een vuurwapen onder de jas droeg, maar dat was slechts een mes. Eén of twee straten van de bank vluchtte hij, met buit, een portiek in en viel daar stoned in slaap. We lachten erom, mooi verhaal!...

Even later ben ik in de V&D en koop daar een zonnebril en zet ook die meteen op. Ik neem de roltrap naar boven om het resultaat op het toilet in alle rust te bekijken. In spiegels zie ik de bevestiging van mijn bestaan.

Als de tegenstander veel spreekt, hoor ik hem aan en zeg alleen het noodzakelijke. Want ik kom niet in cafés om gesprekken te voeren, zomin als ik er kom voor vriendschap of voor een vrouw. Ik kom er om niet alleen te hoeven drinken en om het genot te proeven dat mijn in zichzelf gekeerde houding niemand schijnt te storen, maar men mij integendeel zeer gastvrij alle ruimte lijkt te bieden voor zo'n houding.

Ze vragen wat er met ons aan de hand is. Vanaf het moment van hun uitstappen, giechelen de Schipper en ik. De gewoonlijk lichte zenuwen bij een hernieuwde ontmoeting groeien nu bijna uit tot een zenuwinzinking. De Schipper giechelt met de meest waanzinnige grimassen en aan de afkeurende blikken van de meisjes te zien doe ik hetzelfde. Ik verword tot waanzinnige grimassen en hoor de rare lach van een vreemde. Maar die vreemde, dat ben ik...

Enkele dagen na het bezoek aan het Advokatenkollektief lag er een brief op de mat. In de brief werden we welkom geheten bij kraakvereniging De Loper. Tevens werden we uitgenodigd om eens naar het kraakcafé in het pand het Katshuis te komen. Het Katshuis was schuin tegenover ons, naast homokroeg Entre Nous, waar ons de toegang was ontzegd. (Nadat Bonk er een oude pedofiel uit Deventer had herkend, hadden we de man bij het verlaten van de kroeg opgewacht, hem omsingeld en midden op straat een paar dozijn eieren op hem stuk gegooid. Vandaar...)

Ik zie de molen in de wijk, vloekend met alles wat in de omgeving is, of de omgeving vloekend met de molen... De arbeidershuizen, de appartementen die voor arbeiderswoningen in de plaats zijn gekomen... De smalle, hellende straten. De spoorbrug die de Hommelstraat scheidt van de Hommelseweg, en waaronder junks en straatdealers schuilen als het regent of sneeuwt. Bedrijvige Turken, rondhangende Antillianen, Albanezen, Duitsers...
Gezelligheid vindt men in de coffeeshops, waar de geur van cannabis een metafoor is voor teisterende leegte en eenzaamheid. Gezelligheid is te vinden in de volkscafés, waar het harde lachen moedeloosheid en onmacht niet werkelijk kan maskeren.

Uit de verte naderden hemelse gezangen en langzaam werd het licht. Ik moest in elk geval goed terecht zijn gekomen... Ik opende mijn ogen. Glanzende witte tegels. Chromen garnituur. Water waarin ik lag. Koud water. En uit de radio klonk Gregoriaans gezang, zo mooi!... Het was ochtend. Ik verlengde mijn verblijf met drie dagen en liet de moord op mijzelf voor wat die was.

De handel bestond uit heroïne. Een gram kostte in Arnhem 300 tot 350 gulden, in Amsterdam 200. Gebruikelijk was om van elke gram 8 pakketjes te maken en die voor 50 gulden per stuk te verkopen. Op die manier kon je in je eigen behoefte voorzien en meer, mits je voldoende klanten had.
Ik had er vier. Een stel dat de kunstacademie deed, een hosselaar die boeken las en een mollige tippelaarster. Allen blank. Ze waren net voldoende om in mijn dagelijkse halve gram te voorzien, en dan moest ik veelal besparen op treinkosten door zwart te rijden.

Op een winteravond, bij Leon thuis op zijn verjaardag, was er een Zuid-Amerikaanse. Ook een raamprostituee aan wie ik wel eens spullen verkocht. Ze was een vrouw om verliefd op te worden: mooi, hartelijk. Leon wilde dat ze bij hem ging huren en vroeg me een goed woordje voor hem te doen, want zij sprak slecht Nederlands en hij amper Engels. Ik zei tegen haar dat Leon mij had gevraagd een goed woordje voor hem te doen, omdat hij wilde dat ze bij hem ging huren. Ze lachte en zei: "No."

Zie het beeld van een man die stilstaat midden op een druk plein en alle anderen gaan in fast-motion kriskras aan hem voorbij. Zo verging het me uiteindelijk in het dorp. Ik zag levens zich in al hun prilheid ontvouwen. Het beangstigde me.
Het meisje dat van mij hield spoorde me aan in het examenjaar mijn best te doen, om überhaupt de uren vol te maken en ze wilde me wel helpen bij mijn huiswerk. Ik probeerde het even, steeds weer even... Maar op een avond buiten een disco maakte ik het uit. Ik was zo stoned als een aap en vond plotseling dat ze een Katrien Duck-kont had. De hele avond had ik haar kont bestudeerd. Een kont die ik altijd prachtig had gevonden, bezag ik met toenemende waanzin met heel andere ogen.

Ik had een nieuwe thuishaven gevonden!... Een echt huis nota bene met centrale verwarming, open haard, parket, ornamenten en zeker tien kamers. Gekraakt. En ik had aan de Ride On, of aan het speedzelfvertrouwen, twee los-vaste vriendinnen overgehouden. Een lichte en een donkere, die elkaar kenden en elkaar ook prima niet mochten, maar verder niets wisten van gewissel tussen hen beiden. Tenminste niet dat ik weet.

Aldus sliep ik voortaan in een slooppand bij het spoor. Samen met één van mijn nieuwe vrienden en een alcoholist van begin dertig, die in ons bijzijn in de kamer die we deelden gerust lag te neuken. Een keer zwaaide ie in z'n blote reet woest met een tampon en voelde ik druppels in mijn gezicht.
De vriend aan wie ik de slaapplaats te danken had, was een aantal jaren ouder dan ik. Lang en mager was hij, bleek, lang donkerbruin haar, cowboylaarzen, sjaaltje om het hoofd, zelfgemaakte tatoeages op de armen. Messenfreak. Door hem leerde ik speed kennen.

Ik had de man eenmaal gezien, op een buurtfeest. Hij zat de hele avond met zijn arm om de Spaanse heen. Een lange kalende man. Saai. Zij stelde hem aan iedereen voor en zei er meteen bij dat ze hem van een dating-site kende. Het paste inderdaad niet, toen al. Maar iedereen zei blij voor haar te zijn en niet dat het er vreemd uitzag, die lange saaie man naast de kleine pittige Spaanse.